Myr i Sveio

Dette er eit lesarinnlegg. Innhaldet gir uttrykk for skribenten sine meiningar og haldningar.

Denne påstanden er støtta av det faktum at Noreg sidan 1968 har blitt finansiert med tanke på vekst i ei rekkje næringssektorar, 27 i talet. Finansdepartementet sin lite kjende økonomiske modell MSG har sytt for det. For omlag 10 år sidan blei modellen vidareført i SNoW-modellen.

Utvida til 41 næringssektorar. Den nye gjennomsnittsnordmannen skulle frå då av vera Plan- og bygningslova, PBL, er designa for eit Noreg i evig økonomisk vekst. Sveio medrekna «... en eviglevende representativ konsument som maksimerer konsum over en uendelig horisont» – å konsumera ei myr er å tømma ho heilt.

Haldbart?

2–3 prosent årleg økonomisk vekst er fysisk umogleg i det uendelege. Det er allereie 36 år sidan CO2-utsleppet var på eit nivå, 1990. Mennesket sin vidare industrielle framferd på kloden inneber at innan 2035 skal karbonutslepp ned med minst 70–75 prosent samanlikna med 1990-nivået.

PBL har me hatt sidan 2009. (Naturmangfoldloven like lenge). I utgangspunktet seier PBL «ja». Hvis det formelle er ok frå søkjar si side. Sakshandsaminga går så ut på å sjå om det er grunnar til at ein må seia «nei». Med lov skal landet byggast.

PBL er eit eksempel på ei lov som må styrkast og vidareutviklast som klimaverktøy, i samband med ambisjonane om oppnåelse av langsiktige klimamål, heiter det i eit regjeringsdokument.

Omsynet til myr som kjelde for CO2-utslepp vil svekke utbyggarane sin moglegheit til å gjera kva dei helst ynskjer. Dei enkle løysingane blir det ikkje noko av.

«Nytt § 1-5 tredje ledd skal lyde: Forbudet mot nedbygging av myr i § 1-8 a første ledd går foran reguleringsplaner vedtatt før [ikrafttredelsen].»

Intensjonen er tydeleg og klar – tilbakeverkande kraft.

Argument frå Sveio si høyringsuttale til myrparagrafen i PBL:

● Kommunestyret i Sveio støtter difor intensjonen om å redusere nedbygging av viktige store myrområde.

● Myrområda spelar ei viktig rolle i lokal økologi, demping av flaum og karbononlagring.

● Dette er i strid med nasjonal forventning om effektive og involverande planprosessar.

● Dersom det likevel skal innførast eit forbod nedfelt i plan- og bygningslova, vil me foreslå at lovendringa berre må gjelda for større myrområde av ein tydeleg definert storleik, kvalitet og djupne (minst 1 meter), og dette må støttast av nasjonal kartlegging som vert tilgjengeleg for kommunane før lova trer i kraft.

Naturvernforbundet gjer merksam på at det er naturgrunnlaget som har økonomisk, sosial og miljømessig berekraft. Våre handlingar må vera der etter.

Ei aktuell sak i Sveio no er planen frå 2008 for myra mellom Ekrene Næringspark og Løkjerhaug. Myra er tildels mange meter djup. Stavanger Aftenblad skreiv nyleg om dette store myrområdet:

● «Beregninger fra Statsforvalterens miljøavdeling viste at dette tiltaket vil føre til så mye utslipp av CO2 at det vil ta alle verdens anlegg for karbonfangst- og lagring ‘CCS’ som er i drift i dag flere år for å kompensere for dette.»

Å lesa 18. oktober under tittelen «Naturen betaler for det «grønne» skiftet».

Terskelen vest i myra, den naturlege høgda under flaumvatn, er eit hinder for uttørring av torvmyra og fordunsting av CO2 . Ei uoverstigeleg grense. Å passera denne grensa ved å fjerna henne, er å overstiga noko som ikkje må skje.

«Me har monge myrer å ta av i denna kommunen he he he Altså. Det kan jo vera eit poeng …» høyrer me varaordførar Eriksen bagatelliserar lovbrotet, i myr i Sveio-intervjuet med NRK Vestlandsrevyen nyleg. Til det kan ein seia at myrane har lege i fleire tusen år – ein millimeter torvdanning i året – og halde på fritt karbon som ein gong var.

Ikkje ein bagatell. Det er i vår tid at det er særs uklokt å sleppa den gassen fri.

Terskelen aust av Ekrene Næringspark er eit hinder for utbygging. Myrparagrafen endrar PBL til å vera ei amnestilov. Som sjølvsagt gjev lova tilbakeverkande kraft. Det vil forhåpentlegvis «kunna medføra betydelege konsekvensar for gjennomføring av planlagde prosjekt …»

For våre arvinger, etterkomarane, si skuld:

Med lov skal landet ikkje øydast.

Roald Østensjø,
leiar Naturvernforbundet Haugaland