Trekant­sambandet opna

Folket kom, og kongen kom. Sola kom ikkje, men veret var likevel godt brukande denne historiske måndagen, den 30. april 2001. Dagen då Kong Harald opna Trekantsambandet mellom Sveio, Bømlo og Stord.

Talet på dei frammøtte vart frå ymse hald tippa til 10.000-12.000. Og takk og pris - han kom heldigvis ikkje tidsnok, viss han kom – han mopedisten de veit frå reklamesnutten på fjernsyn.

Særleg glad for det var den lause, ledige og svært dyk­tige programleiaren for arrangementet i Gassasundet, Lise-May Spissøy. Stemninga minut­tane og sekundane før Hans Majestet kom til Gassasundet, var prega av alvor; Kom kongen eller mop­edisten først? Til stor lette for Spissøy og hennar stab så vann kongen slaget også om Gassasundet og Trekantsambandet.

Opninga var elles prega av det folkelege og jordnære, vel­signa fri for det pompøse og høgtflygande. Programmet var fullspekka av rimeleg kjappe innslag, enkelt og rutinert sydd saman av nemnde Spissøy.

Me fekk helse på tre herrar i raudt, gult og grønt, herrane Jan Otto, Kjell Olav og Per Øystein.

Og det gjekk elles slag i slag med dansegrupper, kor, hul­dra, musikkorps, talar og gratulasjonar. Også Sveio var representert, både med musikkantar frå Sveio Skulekorps, dirigent Pål Jøsok og Ad Libitum med dirigent Per Bjørn Habbestad – og så han Jan Otto (Vik).

Sjølvsagt i tillegg til ordførar Olav Haugen, som hadde ein sentral posisjon under arrangementet, både i Gassasundet og på Sveio-sida.

Frå Sveio elles var også flesteparten av formannskapet sine medlemmer på plass, i tillegg til rådmann og lensmann.

At Hans Majestet var til stades for å kaste glans over arrangementet vart det også spela på frå arrangøren si side.

Det vart blant anna trekt trådar attende til vikingtida og vår første konge, Harald Hårfagre.

Det vart frå fleire hald peika på kor flott Trekantsambandet er lagt i terrenget. Det er gjort ein framifrå jobb med å tilpasse arkitekturen til både sjø, fjell og landskap. Sambandet er blitt veldig mykje annleis enn det motstandarane i si tid stod fram og krisemaksimerte med. Vart det slått fast.

Opninga

Kong Harald tok også ordet. Kongen skrøyt av dette nye sambandet. Men han oppmoda også samstundes folk til å tenkje seg om når dei skal ut og ferdast i denne nye trafikkmaskinen.

Kongen gjekk deretter attende over den raude løparen og ut på vegen, der han skar over snora – for å markere den offisielle opninga av Trekantsambandet.

Neste etappe gjekk vidare for kongen, via Bømlafjordtunnelen og over til Sveio. Der gjorde majesteten ein kort stopp, før umiddelbart retur til Vikahaugane på Stord, der det var lunsj for spesielt inviterte.

Og la det vere sagt med ein gong – også her var Vestavind med.

17. mai

Stortparten av dei cirka 250 gjestene var plasserte i skyttelbus­sar, med fortrinnsrett. Dette skjedde alt klokka 10 på føremiddagen, før turen ut til Gassasundet.

Vestavind plasserte seg i bak­setet på buss nummer 8. Her kom også Aksel og sette seg. Aksel Kloster.

– Eg er redd 17. mai kan kome til å bli eit antiklimaks i år, etter dette, sa Kloster i ein kommentar, då følgjet drog frå Gassasundet.

Medpassasjerane humra og nikka attende til baksetet. Den kjøpte dei.

Med i bussen var også Dagmar frå Karmøy. Ho var ikkje lokalkjend, men var likevel utpeika til å guide passasjerane.

Ho kunne blant anna fortelje at rekorden i tunneldriving i Bømlafjordtunnelen var på 96,7 meter per veke – at gjennomsnittskjøringa var berekna til 40 meter per veke, og at den reelle gjennomsnittstida var 55 meter per veke.

Flyplass

Kloster har sannsynlegvis mykje gåande i hovudet sitt.

– Innan ti år så tenkjer eg me også har storflyplass i Sveio, sa han nokre meter seinare.

Vel, vel var gjennomsnitts­re­aksjonen på dei næraste setene.

Vel framme på Vikahaugane bar det inn til opptreden av Stordkoret, før vikingane igjen sette fokus på konge og fedreland, og dei intrigane om kvin­ner, land og makt som utspant seg før i tida. Me fekk ein kort­versjon av Toralf Mostra­skjegg, ei komprimert utgåve som skal visast i sin heilskap under Mostraspelet.

Kongelunsj

Ferda deretter gjekk vidare inn i neste avdeling. Der det var gjort klart til kongelunsj. Her var det delt opp på 22 kvadrat­manns-bord, i tillegg til det bordet kongen sat ved. Og serviettane var grøne.

Vår eigen ordførar sat ved kongen sitt bord, eit langt bord. Haugen sat til høgre for kongen, tre plassar bortanfor.

– Herre Konge, sa styrelei­ar i Sunnhordland Bru- og Tunnelselskap, Harry Herstad, i si innleiing. Dei sa det slik, før i tida, som på den tida då kongen steig i land på Moster.

– Rikssamlinga held fram, gjennom Trekantsambandet, sa Herstad vidare.

Styreleiaren takka også kongen og sa at det vart sett umåteleg stor pris på at han tok seg tid til å kome på denne store dagen.

Herstad var også innom Trekantsambandet sine fiendar. Men som han sa; «Visjonane vann over reaksjonane».

Styreleiaren slo også fast at om ein ikkje hadde fått dette sambandet ville dagens tilhaldsstader, i dette tilfellet øysamfunna, blitt til morgondagens fengsel.

– Trekantsambandet er blitt så flott - det fortener «Dei vakre vegars» pris, meinte han.

Miljørørsla

Herstad nytta og høvet til å takke miljørørsla. Deira motstand og motvilje har vore med og sørgja for at den estetiske sida av Trekantsambandet er blitt tillagt ekstra stor vekt både under planlegging og bygging.

La det og vere sagt – det er ikkje berre Kloster som ser føre seg flyplass i Sveio. Herstad nemnde også denne i sin tale til konge og forsamling.

– Me ser føre oss ein storflyplass i Sveio – til eksport av havprodukt, fortalde Herstad, før skalldyr-cocktailen.

Vegdirektør Olaf Søfteland tok over etter forretten.

– Ved bygginga av Trekantsambandet har norsk ingeniørkunst på ny fått vist sin høge kompetanse. Alle fortener gratulasjonar i dag. Diverre er det blitt store overskridingar på anlegget, men det kan sjølvsagt gjerast betre ved seinare høve ved hjelp av betre førebuingar, sa Søfteland.

Vegdirektøren takka også Kong Harald for at han følgjer så flott opp tradisjonane til sin far, Olav, ved å vere ein konge som helsar på folket.

Om Søfteland ikkje hadde eit ess i ermet, så hadde han i alle fall ein kniv i bakhand. Kniven kongen brukte til å opne Trekantsambandet med. Denne kniven fekk kongen overrekt.

Kalvesteik

Gjestene fekk seg også kalvesteik og rørte tytebær. Og kultur. Ei strykegruppe frå Stord, på heile 65 utøvarar med fiolin og gitar entra golvet framføre kongen, før fylkesordførar Gisle Handeland tok ordet.

– Trekantsambandet er så stort og viktig at rosande ord, uansett helst vert små og puslete i denne samanhengen, skrøyt Handeland.

Fylkesordføraren gav ein ekstra takk til dei som hadde stått like oppreist - då det storma som verst frå motstandarane av sambandet.

– For det har slett ikkje berre vore godver, sa Handeland. Han takka også dei politikarane, både lokalt og sentralt, som hadde sett den store samferdslegevinsten Trekantsambandet vil gje.

– Trekantsambandet vert ein sentral berebjelke - ikkje berre for Vestlandet, men for heile Noreg. Draumen vart til verkelegheit, sa Handeland, før me fekk Riverdance på plattingen framføre kongebordet.

Samferdsleminister Terje Moe Gustavsen var sistemann på talarlista.

– Trekantsambandet er eit flott og viktig prosjekt, og dette har vore eit kjempearrangement. Men - åtvara samferdsleministeren - bruk anlegget med vett.

Sagt med andre ord - Gustavsen frykta fartsbøllene.

Slutteleg fekk me vår dessert og vår kaffi, før Kong Harald reiste seg frå bordet og tok fatt på heimvegen.

Eit gedigent, men svært folkeleg arrangement var vel i hamn.

Skjønt - heilt slutt var det ikkje.

I samband med opninga vart det også skipa til konsert i Fartein Valen heimen.

Og kunne Vestavind vere i Gassasundet, så kunne dei sanneleg også vere i Valen sin heim. Om lag 40 gjester hadde teke turen til Valevåg denne måndags kvelden for å høyre og sjå sopranen Bodil Arnesen og pianisten Erling R. Eriksen. Og når 40 personar benkjer seg i Fartein Valen sin heim, ja då er det temmeleg fullt. Det var også tydeleg at utøvarane let seg inspirere av det flotte frammøtet.

Dei gav til beste ein flott gjennomført konsert, som gav avslutninga på opninga av Trekantsambandet ei verdig avslutning.